Làm đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam 58,7 tỷ USD: Bộ GTVT quá ôm đồm

Chuyên gia giao thông TS Nguyễn Hữu Đức cho rằng phương án làm một vài con phố sắt tốc độ cao Bắc – Nam, tốc độ khai thác trên 300km/h, tổng vốn đầu tư trên 58,7 tỷ USD của Bộ GTVT là quá ôm đồm.

Bộ GTVT đề xuất đi thẳng lên tiên tiến để đâyn đầu cho tuyến một vài con phố sắt xa lộ Bắc – Nam (Trong ảnh, hệ thống tàu điện Shinkansen của Nhật Bản)

Cuối tuần qua, Thủ tướng chọn lọc thành lập Hội đồng thẩm định Nhà nước để thẩm định Báo cáo tìm hiểu tiền khả thi Dự án một vài con phố sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam.Trước đây, Bộ KH&ĐT cho rằng, chỉ nên thực hiện tuyến một vài con phố sắt này trên cơ sở nâng cấp một vài con phố đã đi vào hoạt động để khai thác tàu tốc độ 200km/h, tổng vốn 26 tỷ USD. Thay vì đầu tư 58,7 tỷ USD để làm một vài con phố sắt xa lộ có tốc độ 350km/h, như đề xuất của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT).

Bộ GTVT tính sao có một vài con phố sắt 200km/h?

Trong Báo cáo tiền khả thi Dự án một vài con phố sắt tốc độ cao Bắc – Nam trình Thủ tướng, Bộ GTVT đưa ra 3 kịch bản. Kịch bản 1 là nâng cấp tối ưu hóa tuyến một vài con phố sắt đơn đã đi vào hoạt động để khai thác tốc độ 70km/h; Kịch bản 2, nâng cấp một vài con phố sắt đã đi vào hoạt động lên một vài con phố đôi khổ ray 1,435 m, khai thác kết hợp tàu khách và hàng, tốc độ khai thác tối đa 200km/h; Kịch bản 3, nâng cấp tối ưu hóa tuyến một vài con phố đã đi vào hoạt động để chở hàng và chở khách địa phương (hết 1,8 tỷ USD), kết hợp thi công tuyến một vài con phố sắt mới khai thác riêng tàu khách tốc độ kiến trúc 350km/h (tốc độ khai thác tối đa 320km/h).

Bộ GTVT cho rằng, nâng cấp, tối ưu hóa tuyến một vài con phố sắt GĐ này cung cấp nhu cầu trước mắt, nếu cần nâng cấp thành tuyến một vài con phố đôi, khổ ray 1,435 m để khai thác tốc độ cao sẽ gặp nhiều gặp khó, thách thức. Lý do là việc cải tạo tuyến cũ gần như là xây mới; giá thành giải phóng mặt bằng lớn, vì tuyến GĐ này hành lang bị xâm chiếm, đi qua nhiều khu vực thành phố, thi công thi công thời gian dài (dao động 23 năm) và ảnh hưởng tới khai thác một vài con phố sắt GĐ này.

Khi tuyến một vài con phố đã đi vào hoạt động, việc tổ chức khai thác chung tàu khách và tàu hàng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, hiệu quả không cao. Đặc biệt, kịch bản này cũng chẳng thể cung cấp được nhu cầu tương lai. Không thích hợp xu thế phát triển của một vài nước trên địa cầu (đang tách dần một vài con phố sắt tốc độ cao chạy riêng tàu chở khách, chắc chắn an toàn).

Theo đơn vị giải đáp, có phương án nâng cấp một vài con phố sắt đã đi vào hoạt động, một vài con phố đôi khổ ray 1,435 m, chạy tàu 200km/h, giá thành dao động 40 tỷ USD. Do chạy chung tàu khách và tàu hàng nên tàu khách khó tranh giành có hàng không. Chi phí hoạt động và bảo hành tốn hơn việc thi công tuyến mới chỉ chạy tàu chở khách dao động 40 triệu USD/năm.

Cùng có đây, giá thành vận tải hàng hóa cao hơn dao động 7 USD/tấn/km so có giá vận tải hàng hóa GĐ này, nên khó lôi kéo hàng hóa. Với địa cầu, xu hướng chung là phát triển một vài con phố sắt chạy tốc độ dao động 300km/h, nếu ta chỉ đầu tư tuyến một vài con phố sắt khai thác tốc độ 200km/h sẽ gây lãng phí.

Trên cơ sở phân tích phương án đầu tư và xem xét bí kíp phát triển một vài con phố sắt của một vài nước, trong báo cáo tiền khả thi, Bộ GTVT đề xuất chọn kịch bản 3: Nâng cấp tối ưu hóa một vài con phố đơn GĐ này vận tải hàng và khách địa phương, đồng thời thi công mới tuyến riêng để chạy tàu khách tốc độ kiến trúc 350km/h.

Không nên quá tham vọng

Trao đổi có PV Tiền Phong, chuyên gia giao thông TS Nguyễn Hữu Đức cho hay, ông nghiêng về đề xuất chọn phương án thi công tuyến một vài con phố sắt tốc độ cao Bắc – Nam có tổng vốn đầu tư 26 tỷ USD của Bộ KH&ĐT. Theo ông Đức, phương án chọn lọc làm một vài con phố sắt tốc độ cao Bắc – Nam, tốc độ khai thác trên 300km/h, tổng vốn đầu tư trên 58,7 tỷ USD của Bộ GTVT là quá ôm đồm.

Chưa nói về nguồn vốn ở đâu để đầu tư, chuyên gia này tỏ ra lo ngại về trình độ quản lý của Việt Nam, sự hiểu biết về một vài con phố sắt xa lộ còn ít. Điển hình, chỉ có tuyến một vài con phố sắt thành phố Cát Linh – Hà Đông (Hà Nội) cũng do Bộ GTVT làm chủ đầu tư bị đội vốn, phát triển chậm độ nhiều năm. Do đây, chọn lọc phương án dễ làm, giá thành thấp hơn, sẽ ít rủi ro hơn.

TS Nguyễn Thanh Bình, Trưởng khoa Đầu tư (Học viện Chính sách và Phát triển) cho rằng, báo cáo tiền khả thi mới đưa ra so sánh có một vài nước phát triển, có GDP cao gấp nhiều lần Việt Nam, nhưng không thấy so sánh có quốc gia có cộng mức lương, nợ công gần chạm ngưỡng 65% GDP liệu có làm một vài con phố sắt xa lộ? Cùng đây, hiệu quả hoàn vốn dự án chỉ 1,9%, hiệu quả kinh tế chỉ đạt 7,5%, theo ông Bình, mức này rất thấp.

Các chuyên gia cũng tỏ ra lo ngại khi báo cáo tìm hiểu của Bộ GTVT thiếu phần tính toán, phân tích về giá thành hoạt động, khai thác, duy tu, bảo hành sau này. Khoản đầu tư 58 tỷ USD sẽ chưa dừng lại, ngân sách sẽ còn phải bù lỗ thêm vài năm sau khi đưa vào hoạt động.

Trả lời PV Tiền Phong, Thứ trưởng GTVT Nguyễn Ngọc Đông thừa nhận, dao động 10 – 12 năm đầu, nhà nước phải bù lỗ cho nhà đầu tư qua giá thành duy tu, bảo hành. Tuy nhiên, phần giá thành khai thác và hỗ trợ của nhà nước không được đưa vào tổng mức đầu tư, do luật hiện hành chỉ tính tới hết GĐ đầu tư.

“Về hiệu quả đầu tư, ngoài tính toán lợi ích kinh tế, cần nhìn dự án ở tầm vĩ mô, tác động phát triển kinh tế – xã hội chung và từng địa phương có tuyến lối đi qua, không dễ làm chỉ lỗ – lãi dòng tiền”, ông Đông nói. Lãnh đạo Bộ GTVT cũng khẳng định, dự án sẽ tiếp tục được tìm hiểu, tiếp thu ý kiến góp ý của một vài bộ ngành, địa phương, chuyên gia.

Theo tờ trình của Bộ GTVT, dự án một vài con phố sắt xa lộ Bắc – Nam dài hơn 1.500 km, tổng mức đầu tư 58,7 tỷ USD. Dự án được kiến trúc tốc độ chạy tàu 350km/h, tốc độ khai thác 320km/h. Giai đoạn 1 chuẩn bị từ năm 2020-2032 (tổng vốn 24,7 tỷ USD), GĐ 2 chuẩn bị năm 2032-2050 (tổng vốn 34 tỷ USD). Trong đây, ngân sách chiếm 80%, kêu gọi tư nhân đầu tư bằng 20% tổng vốn đầu tư dự án.

Trong tổng mức đầu tư, giá thành giải phóng mặt bằng hơn 1,97 tỷ USD, giá thành thi công và thiết bị hơn 46,5 tỷ USD, giá thành quản lý giải đáp và giá thành khác hơn 5,8 tỷ USD, giá thành dự phòng hơn 4 tỷ USD, lãi vay và phí trong thời gian thi công hơn 0,25 tỷ USD

Canhogemriversidehcm.com – Theo Tiền phong

Bạn đang xem chuyên mục Blog canhogemriversidehcm.com

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *