Quy hoạch không phải là “bánh vẽ”

Tiến trình phát triển thành phố chẳng thể không có quy hoạch. Tuy nhiên, khi nói đến quy hoạch người dân thường liên tưởng đến một vài dự án kéo dài thê lê, ích lợi người sử dụng đất bị treo cộng dự án…

Đó cũng chính là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến một vài xung đột vì quy hoạch treo trong thời gian qua. Làm thế nào để vừa chắc chắn phát triển kinh tế- xã hội, vừa chắc chắn ích lợi của người dân, khi Nhà nước triển khai quy hoạch, là nội dung thảo luận giữa ĐTTC có PGS.TS NGUYỄN MINH HÒA (ảnh).

PHÓNG VIÊN: – Là 1 chuyên gia thành phố học, có nhiều công trình tìm hiểu về thành phố hóa ở TPHCM, ông nhận xét như thế nào về công tác quy hoạch thời gian qua?

PGS.TS NGUYỄN MINH HÒA: – Sau gần 30 năm áp dụng tái thành phố hóa (tính từ 1990), TPHCM đã gặt hái được nhiều thành công. Rõ nét nhất là nhiều công trình hạ tầng giao thông, xã hội được ngân sách TP và Trung ương, nguồn vốn từ công ty… đầu tư, tạo nên bề ngoài thành phố mới góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của TP.

Cụ thể, một vài công trình như Đại lộ Đông Tây, các con phố Phạm Văn Đồng, Đại lộ Nguyễn Văn Linh… cộng nhiều dự án nhà ở thành phố, trọng điểm thương mại, khu vui chơi vui chơi ra đời, là kết quả tất yếu của quá trình thành phố hóa tạo nên sức sống mới cho TPHCM.

Tuy nhiên bên cạnh mặt tích cực đã phát sinh một vài mặt trái vượt khỏi tầm kiểm soát của Nhà nước. Trong đây phải kể đến việc thi công tự phát, sử dụng đất công lãng phí, lợi ích nhóm trong quy hoạch – được gọi là “tham nhũng chính sách bán hàng”, không hiện thực hóa được quy hoạch – hay gọi là quy hoạch treo, trong nhiều trường hợp dẫn đến xung đột giữa người dân có cơ quan công quyền.

Những tiêu cực này đã được “ủ” từ lâu, nhưng gần đây đã bộc lộ mạnh hơn, như việc sử dụng, giao đất công tùy tiện không qua đấu giá, việc lạm quyền xin – cho BDS. Một trong một vài vấn đề nổi cộm thời gian qua là quy hoạch treo.

Theo đây, nhiều dự án, đồ án được phê duyệt, thông qua nhưng vì nhiều nguyên nhân chậm triển khai hoặc không khả thi, dẫn đến treo luôn ích lợi của người dân, gây bức xúc cho xã hội.

– Như vậy, việc xung đột trong quá trình quy hoạch là do ích lợi của người dân không được chắc chắn, hay năng lực của chính quyền còn hạn chế khi làm công tác quy hoạch, thưa ông?

– Có nguyên nhân từ cả 2 phía, nhưng chủ yếu từ chính quyền. Đó là việc có khá nhiều đồ án quy hoạch lấy được, bất chấp ích lợi của người dân. Một chọn lọc hành chính lạnh lùng, cái khoát tay, nét vẽ của người có quyền có thể có lại hậu quả nặng nề cho rất nhiều gia đình.

Có lẽ hiếm nơi nào trên địa cầu lại có tình trạng tạm cư hàng chục năm ngay trên đất của mình, khi không được làm bất cứ điều liên quan đến cư trú (nhà ở) và mưu sinh (canh tác). Để hóa giải nguồn cơn xung đột này phải chắc chắn ích lợi hợp pháp của người bị thu hồi đất, của người có đất nằm trong khu vực bị quy hoạch.

Không có nguyên nhân gì quy hoạch xong rồi để đây chẳng làm gì lại còn hạn chế ích lợi hợp pháp của người dân, như không được cấp phép thi công chính, không được bồi thường khi công trình được cấp phép tạm, hạn chế chuyển nhượng…

– Hạn chế lớn nhất trong công tác quy hoạch giai đoạn này là gì, thưa ông?

– Nói thẳng quy hoạch của chúng ta xưa nay là quy trình ngược. Lẽ ra quy hoạch kinh tế-xã hội đi trước sau đây mới đến quy hoạch không gian. Nhưng chúng ta làm quy hoạch không gian trước, nhà quy hoạch thỏa sức tưởng tượng ra nơi đây sẽ là khu công nghiệp, trọng điểm tài chính tân tiến, khu đại học… và hiển thị ra bằng một vài hình vẽ xanh đỏ, sau đây treo lên.

Nhưng khi triển khai thực ở, một vài vùng quy hoạch đây không quyến rũ nhà đầu tư, không có khả năng sinh lời, kêu gọi mãi mà không ai đến, còn người dân bị rơi vào “bẫy quy hoạch”. Hậu quả, họ phải chờ đợi mòn mỏi năm này qua năm khác. Điển hình như dự án khu thành phố sinh thái Bình Quới – Thanh Đa trên bán đảo Thanh Đa bị treo suốt 26 năm cũng là bấy nhiêu năm người dân sống trong cảnh khốn đốn.

Thực trạng chung của một vài khu quy hoạch treo là người dân trong vùng không sửa sang, xây cất dù nhà bị đổ nát; đất bỏ hoang không được trồng trọt gì; không được thực hiện chuyển nhượng từ chuyển nhượng, sang nhượng đến thế chấp vay ngân hàng. Có nghĩa, khi quy hoạch bị treo, số phận người dân cũng bị treo lơ lửng, hết các con phố mưu sinh, trạng thái tâm lý bị dồn nén, tình cảnh thật cộng cực.

Bên cạnh đây, khả năng dự đoán của một vài nhà quy hoạch chúng ta giai đoạn này không cao. Vì thế mới có chuyện mỗi khi có sự cố về ô nhiễm (nhà máy điện than, bãi rác quá tải), người dân cứ phản ứng lại cho là không lường hết được, đổ thừa cho thiếu năng lực.

Người làm quy hoạch phải tính đến toàn bộ rủi ro xảy ra để có một vài phương án triệt tiêu và cắt giảm đến mức nhỏ nhất, phải chuẩn bị được diễn tiến dự án sau 15-20 năm, thậm chí xa Bên cạnh đây. Ngoài ra, việc áp giá đền bù thu hồi đất khi ra mắt quy hoạch còn trên giấy và giá đất đền bù so có giá phân khúc chênh lệch nhau hàng chục lần, khiến người dân bất bình.

– Ông có thể chia sẻ quan điểm về việc làm thế nào để công tác quy hoạch “vẹn cả đôi các con phố”?

– Điều quan trọng nhất là phải công khai, minh bạch về quy hoạch, thiết kế, giá đền bù giải tỏa, phương thức tái an cư, một vài chủ thể tham dự khai thác BDS sau khi dự án đã đi vào hoạt động. Nghĩa là trên toàn bộ phương diện, từ lợi ích được hưởng và đến một vài rủi ro và thiệt thòi người dân sẽ phải gánh chịu.

Thực tế lâu nay đa phần chủ một vài dự án chỉ trao cho dân “bánh vẽ”, thực ở diễn ra phũ phàng hơn nhiều, làm nảy sinh chuyện kiện tụng kéo dài. Thêm nữa phải thực lòng xem xét ý kiến của người dân và chuyên gia, tôn trọng việc phân tích dự án, phản biện khoa học nhằm cắt giảm xung đột không đáng có.

– Xin cảm ơn ông.

Đã đến khi Hiến pháp phải công nhận quyền tư hữu đất đai của người dân là quyền thiêng liêng và cũng là quy luật của kinh tế phân khúc. Chỉ khi ấy người dân mới có quyền định đoạt đất đai của mình và việc quy hoạch dựa trên tiêu chuẩn một vài bên cộng có lợi, một vài khái niệm “áp giá”, “thu hồi” không còn tồn ở. Nhà nước, nhà đầu tư muốn có đất phải đàm phán có dân 1 một vàih sòng phẳng, minh bạch.

Canhogemriversidehcm.com – Theo SGĐT

Bạn đang xem chuyên mục Blog canhogemriversidehcm.com

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *