Về một cây cầu đường sắt 117 năm tuổi:​Không thiếu phương án bảo tồn hay

Trong khi 1 vài đơn vị quản lý cầu các con phố sắt Bình Lợi cũ (cầu cũ – TP.HCM) chưa có phương án xử lý cây cầu này sau khi tháo dỡ, thì 1 vài chuyên gia đề xuất nhiều phương án bảo tồn để biến địa điểm cầu thành 1 điểm đến mới của du lịch TP.

Cầu Bình Lợi được kiến trúc có thể quay để 1 vài nhịp cầu mở ra cho 1 vài tàu thuyền lớn qua lại. Ảnh: QUANG ĐỊNH

Trao đổi có TTCT, 1 lãnh đạo Ban Quản lý dự án 7 (Bộ GTVT) cho biết chuẩn bị các con phố sắt Bình Lợi mới (cầu mới) sẽ đã đi vào vận hành vào ngày 30-4 tới, còn cầu xe lửa Bình Lợi cũ có tuổi thọ 117 năm được tháo dỡ sau đó và đã đi vào vận hành trước ngày 30-6.

Chưa có phương án xử lý

Thông tin tháo dỡ cầu cũ đã thu hút nhiều người quan tâm bởi cầu cũ là cây cầu sắt vượt sông Sài Gòn Thứ nhất, đã đi vào vận hành năm 1902. Cầu được kết cấu vòm thép, mặt gỗ và có các con phố ray xe lửa nối Sài Gòn và Biên Hòa. Cây cầu này được Bộ GTVT giao cho Tổng doanh nghiệp Đường sắt VN quản lý khai thác phục vụ công tác chạy tàu trên tuyến đường sắt quốc gia.

Sau khi có ý kiến của các đơn vị liên quan, Bộ GTVT đã chỉ đạo sau khi cầu mới thi công xong, cầu cũ sẽ tháo dỡ để thu hồi vật tư, chất liệu giao cho Tổng doanh nghiệp Đường sắt VN xử lý theo quy định pháp luật. Bộ yêu cầu trước khi tháo dỡ, các đơn vị liên quan phải kiểm kê, xác nhận số lượng vật tư, vật liệu cần tháo dỡ.

Công ty TNHH Đầu tư BOT Bình Lợi có trách nhiệm tháo dỡ và chịu trách nhiệm trong trường hợp thất thoát, hư hỏng vật tư. Tổng doanh nghiệp Đường sắt VN tiếp nhận, đề xuất phương án và thủ tục xử lý thu hồi tài sản sau khi tháo dỡ. Ban Quản lý dự án 7 cho biết đang phối hợp có 1 vài đơn vị liên quan bàn bạc xử lý vật tư cầu cũ sau khi tháo dỡ theo chỉ đạo của Bộ GTVT.

Trả lời TTCT về kế hoạch xử lý cầu cũ, ông Đoàn Duy Hoạch, phó tổng giám đốc Tổng doanh nghiệp Đường sắt VN, cho biết đang phối hợp có 1 vài đơn vị xử lý cầu cũ và chưa có phương án xử lý cụ thể. Ông Hoạch nói năm 2016, sau khi cầu Ghềnh bị sập thì các đơn vị ở Đồng Nai đề xuất xin một số nhịp của cầu Ghềnh về bắc qua một cù lao làm biểu tượng lưu dấu ấn lịch sử, phần vật liệu còn lại do hư hỏng nên đã đấu giá thanh lý.

“Các cầu sắt làm từ thời Pháp thì cầu nào cũng có tuổi thọ cao và gắn liền với lịch sử. Tuy nhiên, về biểu tượng phải nhắc đến cầu Long Biên hiện vẫn đang khai thác. Sau này, nếu cầu Long Biên được thay thế sẽ được bảo tồn nhằm lưu giữ biểu tượng của lịch sử” – ông Hoạch chia sẻ thêm.

Theo ông Hoạch, đối với cầu cũ, sau khi tháo dỡ xong sẽ được phân loại tài sản, 1 vài cơ quan quản lý nhà nước phải thành lập một hội đồng tiến hành đánh giá lại giá trị tài sản, xem xét vật liệu cầu còn có thể tái sử dụng hoặc cho phép phục dựng làm biểu tượng.

“Phương án xử lý cầu còn qua rất nhiều bước thẩm định, chứ không phải khi được bàn giao là ngành đường sắt được quyền quyết định tháo dỡ hay bán sắt vụn” – ông Hoạch nói.

Bảo tồn kết hợp quy hoạch đôi bờ sông

Nhiều hạng mục cầu các con phố sắt Bình Lợi cũ hiện đã xuống cấp. Ảnh: Quang Định

Theo KTS Khương Văn Mười – phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư VN, cầu cũ có giá trị lịch sử trong quá trình hình thành trục giao thông huyết mạch từ TP.HCM đi 1 vài tỉnh miền Đông và miền Trung, miền Bắc. Đây là cây cầu có ý nghĩa ghi lại dấu tích phát triển cho khu vực phía nam Sài Gòn – Đồng Nai…

Ban đầu, đó là cây cầu kết hợp giao thông các con phố sắt và các con phố bộ, là trục các con phố quốc lộ chính. Móng của cầu cũ cũng như các cây cầu khác cùng thời xây bằng đá hộc và khung thép đặt ở trên.

KTS Khương Văn Mười cho rằng việc giữ lại nhịp cầu cũ để trình làng về quá trình hình thành và phát triển tuyến giao thông quan trọng ở TP là việc rất nên làm. Nếu tháo bỏ cầu cũ thì mất đi dấu tích lịch sử về quá trình phát triển giao thông của TP.

Tuy nhiên, giá thành bảo tồn trước mắt sẽ tốn kém nhiều. Ông Mười nói có đặc điểm và địa điểm giai đoạn này, chẳng thể bảo tồn nguyên trạng cầu cũ vì độ an toàn của cầu và tĩnh không thông thuyền thấp.

Tuy nhiên, nếu đi đến cầu đi chỗ khác thì mất ý nghĩa lịch sử về địa điểm của cầu. Có thể làm mô hình cầu cũ, giữ lại hai đầu bờ và lập phòng truyền thống trưng bày cầu cũ. Giá trị ở đó là giữ về ý tưởng, hình thức và địa điểm của cầu. Có thể sử dụng sắt thép của cầu làm 1 sa bàn lớn để trưng bày, hoặc nâng cao cầu để làm cầu tản bộ.

Còn TS.KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng trường hợp cầu cũ khá giống trường hợp của cầu Long Biên (Hà Nội). Nếu bảo tồn, cầu là công trình giao thông thì nên giữ lại công dụng công trình giao thông cho cầu này. Phải tìm hiểu thêm về độ an toàn để tính toán có thể sử dụng thành lối tản bộ, đi xe đạp, xe hơi, xe máy…

Theo ông Sơn, việc bảo tồn cầu cũ nên gắn kết có việc quy hoạch hai đầu cầu và các công trình cùng thêm như bảo tàng, quán cà phê… để cây cầu bảo tồn có thể “sống” được trong lòng người dân, du khách và Nhà nước không phải bỏ ngân sách ra duy tu bảo hành hằng năm.

“Có thể kiến trúc 1 tuyến các con phố cho xe đạp và người tản bộ kết hợp có các công trình khác. Hai bên đầu cầu cần quy hoạch lại để có bãi đỗ xe, khu vực dịch vụ thương mại để khách tản bộ giữa hai bên. Có thể bố trí có bến du thuyền ở hai đầu cầu để kết hợp tuyến du lịch các con phố sông” – ông Sơn gợi ý.

Đồng thời, theo KTS Sơn, có thể quy hoạch lại khu hai đầu cầu thành khu du lịch kết hợp sông nước. Điểm bảo tồn cầu Bình Lợi kết hợp có tuyến buýt các con phố sông và tuyến du lịch các con phố thủy đi lên Củ Chi, Thủ Dầu Một… Đường ray trên cầu có thể tận dụng làm xe buýt điện để chở khách tham quan giữa hai đầu cầu.

“TP nên khuyến khích xã hội hóa cho 1 vài dự án. Dự án có thành công hay không thì tùy thuộc vào quy hoạch hai đầu cầu và cả đoạn sông đi qua. Nếu quy hoạch quyến rũ như có chỗ đậu xe, các con phố vô thuận lợi, hai bên có các công trình phụ trợ, nội dung bảo tàng đầy đủ… để người dân, du khách đến thuận lợi thì tư nhân sẽ sẵn sàng tham dự, Nhà nước không phải tốn tiền “nuôi”” – ông Sơn nói.

Để giải quyết việc thông thuyền trên sông Sài Gòn, KTS Sơn đưa 1 vài phương án: có thể nâng đoạn giữa cầu lên hoặc chỉ bảo tồn 1 bên, còn 1 bên tổ chức luồng lạch cho tàu lớn qua, hoặc làm cầu mở nâng lên 1 ngày mấy lần cho 1 vài tàu lớn qua. “Đây là quy hoạch rất khả thi. Dự án này không tốn kém lắm và có thể tạo thêm 1 điểm đến cho TP” – ông Sơn nhấn mạnh.

Cả KTS Khương Văn Mười và KTS Nam Sơn đều yêu cầu nên có cuộc thi kiến trúc để tìm ý tưởng cho việc bảo tồn cầu cũ.

Nâng tĩnh không cầu mới lên 7m

Trước đó, cầu cũ có chung các con phố sắt và ôtô, nhưng giai đoạn này chỉ môtô và người tản bộ được phép qua cầu. Tuy nhiên, do cầu hẹp, lượng phương tiện và người tham dự giao thông quá đông nên không ngừng nghỉ bị ùn tắc.

Do khổ thông thuyền của cầu cũ thấp đã ảnh hưởng nhiều đến vận hành giao thông thủy và mất an toàn giao thông, xảy ra nhiều vụ đâm va tàu thủy ở khu vực này. Vì vậy, Bộ GTVT chọn lọc xây cầu mới dành cho xe lửa đi đến.

Cầu mới bắt đầu làm thi công vào tháng 4-2015, chuẩn bị đã đi vào vận hành năm 2016. Tuy nhiên, do vướng bồi thường giải phóng mặt bằng nên dự án bị phát triển chậm độ.

Theo tài liệu mới nhất, dự án cầu mới sẽ đã đi vào vận hành vào tháng 4-2019 và nâng tĩnh không thông thuyền của cầu giai đoạn này từ 1,5m (cầu cũ) lên 7m. Sau khi công trình đã đi vào vận hành sẽ cho phép sà lan trên 300 tấn đi đến từ Bình Dương về 1 vài cảng ở TP.HCM và ngược lại, giảm sức ép cho giao thông các con phố bộ.

Canhogemriversidehcm.com – Theo Tuổi trẻ

Bạn đang xem chuyên mục Blog canhogemriversidehcm.com

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *